กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ คืออะไร

กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) คือระบบกองทุนเพื่อการเกษียณอายุภาคบังคับของข้าราชการ ตามพระราชบัญญัติ พ.ศ. 2539 โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้

• เพื่อเป็นหลักประกันการจ่ายบำเหน็จบำนาญและให้ผลประโยชน์ตอบแทนการรับราชการแก่ข้าราชการเมื่อออกจากราชการไปแล้ว
• ส่งเสริมการออมทรัพย์ของสมาชิก
• จัดสวัสดิการและสิทธิประโยชน์อื่น ๆ ให้แก่สมาชิก

เงินกองทุน กบข. มีอะไรบ้าง

กบข. จัดตั้งขึ้นเพื่อบริหารเงินกองทุนซึ่งเป็นเงินออมของข้าราชการ และเป็นเงินที่รัฐในฐานะนายจ้างส่งเข้ากองทุน เพื่อเป็นสวัสดิการและหลักประกันในวัยเกษียณให้แก่สมาชิก กบข. โดยมีเงินประเภทต่าง ๆ ดังนี้

• เงินประเดิม : เงินที่ภาครัฐนำส่งเข้าบัญชีของสมาชิก กบข. ที่เป็นข้าราชการก่อนวันที่ 27 มีนาคม 2540 เพื่อชดเชยเงินบำนาญที่ลดลง โดยสมาชิกมีสิทธิขอรับเงินประเภทนี้ได้ เมื่อสิ้นสุดการเป็นสมาชิก และจะต้องเป็นผู้มีสิทธิรับและเลือกบำนาญเท่านั้น
• เงินชดเชย : เงินที่ภาครัฐนำส่งเข้ากองทุนเป็นประจำทุกเดือน เป็นการจ่ายเงินเพิ่มให้แก่สมาชิก เพื่อชดเชยสูตรบำนาญที่เปลี่ยนแปลงไป ซึ่งจะได้รับสิทธินี้ก็ต่อเมื่อสิ้นสุดการเป็นสมาชิก และจะต้องเป็นผู้มีสิทธิรับและเลือกบำนาญเท่านั้น
• เงินสะสม : เงินที่สมาชิกสะสมเข้ากองทุนเป็นประจำทุกเดือน ซึ่งเรทอัตราตอนนี้อยู่ที่ 3% ของเงินเดือนสมาชิก
• เงินสมทบ : เงินที่ภาครัฐสมทบเข้ากองทุนให้สมาชิกที่สะสมเงินเป็นประจำทุกเดือน โดยเรทอัตราอยู่ที่ 3% ของเงินเดือนสมาชิก
• เงินสำรอง : เงินที่ภาครัฐจัดสรรงบประมาณส่งเข้ากองทุนเพื่อใช้เป็นเงินสำรองสำหรับการจ่ายบำเหน็จบำนาญแก่ข้าราชการ ในช่วงที่ประเทศประสบกับวิกฤติเศรษฐกิจ ซึ่งรัฐจะต้องจัดสรรเงินส่วนนี้เป็นเงินสำรองเข้ากองทุนรายปีไม่น้อยกว่า 20% ของงบประมาณรายจ่ายบำเหน็จบำนาญข้าราชการประจำปี จนกว่าเงินสำรองจะงอกเงยเป็น 3 เท่าของงบประมาณรายจ่ายบำเหน็จบำนาญประจำปี
• เงินสะสมส่วนเพิ่ม : เงินที่สมาชิกแจ้งความประสงค์สะสมเพิ่มจากอัตราปกติที่กำหนดไว้ โดยสามารถส่งเงินเพิ่มได้ไม่เกิน 12% ของเดือน และเมื่อรวมกับเงินสะสมเดิมจะต้องไม่เกิน 15% ของเงินเดือน แต่ภาครัฐจะยังสมทบเงินในอัตรา 3% เท่าเดิม

ช่องทางในการขอรับเงินคืนจาก กบข.

1. เช็ค

กบข.จะสั่งจ่ายเช็คขีดคร่อมเข้าบัญชีผู้มีสิทธิรับเงิน โดยผู้รับเงินจะต้องนำเช็คเข้าบัญชีธนาคารพาณิชย์ใดก็ได้ภายในระยะเวลา 6 เดือน นับจากวันที่ระบุในเช็ค

2. ธนาณัติ

กบข.จะสั่งจ่ายธนาณัติเข้าบัญชีผู้มีสิทธิรับเงิน โดยผู้รับเงินจะต้องนำธนาณัติไปขึ้นเงินที่ที่ทำการไปรษณีย์ตามที่ระบุไว้ในธนาณัติ ภายในระยะเวลา 4 เดือน

3. โอนเงินเข้าบัญชี

วิธีจะเป็นวิธีที่สะดวกรวดเร็วที่สุด โดยจะมีหลักเกณฑ์ในการดำเนินการดังนี้

• มีบัญชีเงินฝากของธนาคารภาครัฐ หรือธนาคารพาณิชย์เป็นบัญชีออมทรัพย์หรือกระแสรายวัน
• บัญชีเงินฝากจะต้องเป็นชื่อสมาชิกเท่านั้น ไม่อนุญาตให้ใช้บัญชีร่วม ยกเว้นสมาชิกเสียชีวิต ชื่อบัญชีเงินฝากจะต้องเป็นชื่อบัญชีผู้จัดการมรดกหรือทายาทเจ้าของบัญชีเท่านั้น
• แนบสำเนาสมุดเงินฝากหน้าที่มีชื่อและเลขที่บัญชี พร้อมรับรองสำเนาถูกต้องมาพร้อมกับแบบขอรับเงินคืนจากกบข.

ทำไมกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) จึงแตกต่างจากกองทุนอื่น ๆ

นายจ้างหรือรัฐบาล จะช่วยสมทบเพิ่มให้ที่เพดาน 3% เท่านั้น ไม่สมทบเพิ่มให้ตามการสะสมเงินเพิ่มของลูกจ้าง ในขณะที่ลูกจ้างจะต้องสะสมเงินอย่างน้อย 3% ของเงินเดือน และสามารถขอสะสมเงินเพิ่มได้อีกไม่เกิน 12% รวมเป็นเงินสะสมสูงสุดไม่เกิน 15% ของเงินเดือน นอกจากนี้ ยังมีเงินชดเชยสมทบให้อีก 2% ที่ลูกจ้างจะมีสิทธิได้รับเงินชดเชยนี้ ในตอนเกษียณอายุและเลือกรับเป็นเงินบำนาญเท่านั้น

จุดเด่นของกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ

จุดเด่นที่น่าสนใจของกบข. ก็คือแผนการลงทุนที่หลากหลาย ทำให้สมาชิกสามารถเลือกปรับได้อย่างครอบคลุมและมีความยืดหยุ่นมาก เมื่อเทียบกับแผนเกษียณของภาคเอกชน

เราก็ได้รู้จักกันไปแล้วนะคะ กับกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) ว่ามีจุดเด่นที่น่าสนใจอย่างไร ซึ่งแน่นอนว่าใครที่ทำเอกชนก็อย่าได้น้อยใจไป เพราะของแบบนี้อยู่ที่วินัยการออมของแต่ละคนด้วยเช่นกัน

รูปแบบแผนการลงทุน มีทั้งหมด 6 แผน ประกอบด้วย

1. แผนตลาดเงิน: มีนโยบายลงทุนในตราสารหนี้ไทยระยะสั้น หรือที่เรียกว่าตราสารตลาดเงิน เหมาะกับผู้ที่รับความเสี่ยงได้ต่ำ ต้องการรักษาเงินต้น

2. แผนตราสารหนี้: มีนโยบายลงทุนในตราสารหนี้ที่มีอายุคงเหลือมากกว่าตราสารประเภทตลาดเงิน ซึ่งจะมีความเสี่ยงมากกว่าแผนตลาดเงินเล็กน้อยเหมาะกับผู้ที่รับความเสี่ยงได้ต่ำ

3. แผนหลัก: ถือเป็นแผนลงทุนแผนแรกของ กบข. มีนโยบายลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความมั่นคง ได้แก่ เงินฝาก พันธบัตรรัฐบาล หุ้นกู้ ไม่ต่ำกว่า 60% ของเงินลงทุน ส่วนที่เหลือนำไปลงทุนในตราสารทุน และสินทรัพย์อื่น เพื่อสร้างโอกาสได้รับผลตอบแทนระยะยาว เหมาะกับผู้ที่รับความเสี่ยงได้ปานกลาง

4. แผนผสมหุ้นทวี: มีนโยบายลงทุนคล้ายแผนหลัก แต่เพิ่มสัดส่วนการลงทุนในตราสารที่มีความเสี่ยง เช่น หุ้น มากกว่าแผนหลักเพื่อสร้างผลตอบแทนระยะยาว เหมาะกับผู้ที่รับความเสี่ยงได้ปานกลาง

5. แผนสมดุลตามอายุ: มีนโยบายกระจายเงินลงทุนในสินทรัพย์ที่มีความมั่นคง และสินทรัพย์เสี่ยง โดยปรับสัดส่วนการลงทุนให้สอดคล้องกับอายุของสมาชิก กล่าวคือมีสัดส่วนของสินทรัพย์เสี่ยงค่อนข้างมากเมื่ออายุน้อย และทยอยลดลงเมื่ออายุเพิ่มขึ้น ทำให้สมาชิกไม่ต้องกังวลต่อการปรับสัดส่วนการลงทุนด้วยตนเอง

6. แผนตราสารทุนไทย: มีนโยบายลงทุนในตราสารทุน (หุ้น) ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เป็นหลัก โดยในบางเวลาอาจลงทุนในตราสารหนี้ได้บ้าง เพื่อบริหารจัดการความเสี่ยงให้เหมาะกับสถานการณ์ เหมาะกับผู้ที่รับความเสี่ยงได้สูง

นอกจากนี้ สมาชิกยังสามารถผสมสัดส่วนการลงทุนได้ด้วยตนเอง โดย กบข. เปิดให้เลือกระบุสัดส่วนเงินลงทุนใน 3 แผน ประกอบด้วย แผนตลาดเงิน แผนตราสารหนี้ แผนตราสารทุนไทย การผสมสัดส่วนเองนี้ สมาชิกควรทำแบบประเมินระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ เพื่อให้ได้แนวทางเบื้องต้นในการจัดสัดส่วนสินทรัพย์

ประเมินตนเองก่อนลือกแผนการลงทุน

1. เป้าหมายการลงทุนคืออะไร ซึ่งแต่ละคนก็มีเป้าหมายในการเลือกลงทุนที่แตกต่างกันออกไป
2. มีระยะเวลาในการลงทุนนานแค่ไหน
3. ยอมรับความเสี่ยงได้มากน้อยแค่ไหน หากไม่ต้องการความเสี่ยงสูงควรเลือกแผนที่ไม่มีหุ้น แต่ต้องยอมรับว่าผลตอบแทนก็จะต่ำตามไปด้วย

กบข. ทำหน้าที่นำเงินของสมาชิกไปลงทุนตามนโยบายของแต่ละแผน ภายใต้การควบคุมดูแลของคณะอนุกรรมการจัดการลงทุน และคณะกรรมการ กบข. เพื่อสร้างผลตอบแทนการลงทุนแก่สมาชิกตามแต่ละแผนการลงทุนที่สมาชิกเลือก ซึ่งสมาชิกสามารถดำเนินการได้ด้วยตนเองผ่าน My GPF Application หรือทางเว็บไซต์ www.gpf.or.th