IXPE vs EVA ต่างกันยังไง : ศึกชิงบัลลังก์ใต้พื้น ที่ชี้ชะตาความทนทานของกระเบื้องยาง

ในวงการวัสดุปูพื้นที่ผมคลุกคลีมากว่า 15 ปี สิ่งที่ผมมักจะเห็นลูกค้าทำเสมอเวลาเลือกซื้อกระเบื้องยาง SPC คือการหยิบแผ่นขึ้นมา ส่องดูลายไม้ ลูบผิวสัมผัส แล้วถามว่า “กันรอยไหม?” หรือ “ราคาเท่าไหร่?”

แต่น้อยคนนักที่จะ “พลิกด้านหลัง” ดูสิ่งที่เป็นหัวใจสำคัญอย่างแท้จริง

แผ่นโฟมรองหลัง หรือ Underlayment คือฮีโร่ที่ปิดทองหลังพระครับ มันทำหน้าที่รับแรงกระแทก ลดเสียง และปรับความสมดุลให้กับพื้น แต่เชื่อไหมครับว่า ปัญหาพื้นยวบ พื้นมีเสียงดังก็อบแก็บ หรือลิ้นล็อกแตกหัก ร้อยละ 70 ไม่ได้เกิดจากตัวหิน SPC ด้านบน แต่เกิดจาก “โฟม” ด้านล่างที่ไม่ได้มาตรฐาน

วันนี้ผมจะพาคุณมาหาคำตอบแบบเจาะลึกว่า [IXPE vs EVA ต่างกันยังไง] และทำไมแผ่นโฟมบางๆ ที่คุณมองไม่เห็นนี้ ถึงเป็นตัวตัดสินว่าพื้นบ้านของคุณจะอยู่ได้ 2 ปี หรือ 20 ปี

ทำความรู้จักคู่ชก: EVA รุ่นเก๋า vs IXPE ดาวรุ่ง

เมื่อก่อน ถ้าพูดถึง [แผ่นรองพื้นกระเบื้องยาง] เรามักจะคุ้นเคยกับแผ่นโฟมขาวๆ หรือดำๆ ที่ขายเป็นม้วน นั่นคือยุคแรกครับ แต่พอมาถึงยุคของกระเบื้องยาง SPC (Stone Plastic Composite) ที่มีความแข็ง แฟชั่นของโฟมในตัว (Built-in Underlay) ก็เข้ามาแทนที่ ซึ่งวัสดุหลักมีอยู่ 2 ชนิดครับ

1. EVA (Ethylene Vinyl Acetate): คิดภาพง่ายๆ คือวัสดุเดียวกับรองเท้าแตะฟองน้ำ หรือแผ่นจิ๊กซอว์ปูพื้นกันกระแทกเด็ก สัมผัสจะมีความนุ่ม หยุ่นๆ เหมือนยาง กลิ่นจะออกเคมีๆ หน่อย เป็นเทคโนโลยีที่มีมานานและต้นทุนการผลิตไม่สูง

2. IXPE (Irradiated Cross-Linked Polyethylene): นี่คือนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นมาเพื่อแก้จุดอ่อนของ EVA ชื่อดูวิชาการหน่อยครับ “Cross-Linked” หมายถึงโครงสร้างโมเลกุลที่ยึดเกาะกันเป็นตาข่ายแน่นหนา ผ่านการฉายรังสี (Irradiated) เพื่อให้โครงสร้างปิดสนิท (Closed-cell) ผิวสัมผัสจะแน่น ละเอียด และไม่มีรูพรุน

[IXPE vs EVA ต่างกันยังไง] : เจาะลึก 3 มิติที่คุณต้องรู้

ถ้าถามผมในฐานะที่ปรึกษาโครงการ ว่าตัวไหนดีกว่า ผมคงต้องขออธิบายด้วยผลลัพธ์หน้างานจริงที่ผมเจอมาครับ

1. ความเสถียรของโครงสร้าง (Structural Integrity)

นี่คือจุดตายที่สำคัญที่สุดครับ EVA มีจุดเด่นคือ “นุ่ม” ลูกค้าหลายคนชอบเพราะเดินแล้วรู้สึกสบายเท้าในตอนแรก แต่ความนุ่มนี่แหละครับคือศัตรูของ SPC

กระเบื้องยาง SPC ถูกออกแบบมาให้ “แข็ง” (Rigid) ระบบคลิกล็อกของมันต้องการฐานรองรับที่มั่นคง ลองจินตนาการว่าคุณเอาไม้กระดานแข็งๆ ไปวางบนฟูกนิ่มๆ เวลาคุณเหยียบลงไป ไม้กระดานจะยุบตัวลงตามฟูก ทำให้รอยต่อระหว่างแผ่นเกิดการขยับตัวขึ้นลง (Vertical Movement)

การขยับตัวนี้แหละครับ ที่ทำให้ลิ้นล็อก SPC ที่แข็งเปราะ เกิดการล้าและ “หัก” ในที่สุด ผมเคยไปแก้งานปูพื้นคอนโดแห่งหนึ่งที่ใช้โฟม EVA ผ่านไปแค่ปีกว่าๆ เดินแล้วมีเสียงดังกรอบแกรบทั้งห้อง เพราะลิ้นข้างล่างมันแตกไปหมดแล้ว

ในขณะที่ [โฟม IXPE คือ] วัสดุที่มีความหนาแน่นสูงกว่ามาก มันมีความแข็งที่พอดี (Firm) ไม่ยวบยาบ ทำหน้าที่เหมือนโช้คอัพรถสปอร์ต คือซับแรงได้แต่ยังรักษาทรง ทำให้คลิกล็อกของ SPC ไม่ต้องรับภาระหนักจากการบิดตัว ช่วยยืดอายุการใช้งานได้ยาวนานกว่าชัดเจน

2. การดูดซึมน้ำและความชื้น (Moisture Resistance)

ประเทศไทยเป็นเมืองร้อนชื้น และพื้นปูนมักมีความชื้นสะสม

• EVA: โครงสร้างเป็นเซลล์เปิดบางส่วน (Open Cell) เหมือนฟองน้ำที่มีรูพรุนเล็กๆ มันสามารถ “อมน้ำ” ได้ครับ ถ้าน้ำหกซึมลงไป หรือมีความชื้นจากพื้นปูนขึ้นมา EVA จะกักเก็บความชื้นไว้ นานวันเข้าก็กลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อราและแบคทีเรีย ทำให้เกิดกลิ่นอับใต้พื้น

• IXPE: ด้วยโครงสร้าง Closed-cell (เซลล์ปิด) มันกันน้ำได้ 100% โมเลกุลที่สานกันแน่นทำให้น้ำซึมผ่านไม่ได้ เชื้อราจึงไม่สามารถเจริญเติบโตได้ นี่คือเหตุผลที่โรงพยาบาลหรือโปรเจกต์เกรดพรีเมียม (Smart Builts Standard) บังคับสเปกต้องเป็น IXPE เท่านั้น เพื่อสุขอนามัยที่ดี

3. เรื่องของ “เสียง” (Acoustic Performance)

เคยเดินบนพื้นลามิเนตสมัยก่อนแล้วเสียงดัง “ป๊อกๆ” ไหมครับ? นั่นคือเสียงสะท้อน (Reflected Sound) EVA จะช่วยลดเสียงได้ระดับหนึ่ง แต่เสียงที่ได้จะออกไปทาง “ทึบๆ อู้อี้ๆ” ส่วน IXPE จะให้ผลลัพธ์ที่ต่างออกไปครับ มันช่วยเปลี่ยนเสียงเดินให้เป็น Solid Sound คือเสียงที่ทุ้ม แน่น หนักแน่น ใกล้เคียงกับเสียงเดินบนไม้จริง (Solid Wood) มากขึ้น การซับเสียงกระแทก (Impact Sound Insulation) ของ IXPE ทำได้ดีกว่าในการทดสอบมาตรฐาน ทำให้ห้องดูเงียบสงบและพรีเมียมกว่า

Expert Insight: ทำไมแบรนด์พรีเมียมถึงทิ้ง EVA ไปหา IXPE?

ในฐานะที่ผมเคยคุยกับโรงงานผลิตโดยตรง เหตุผลที่ [กระเบื้องยางมีโฟมในตัวดีไหม] แบบ IXPE กลายเป็นมาตรฐานใหม่ ไม่ใช่แค่เรื่องฟังก์ชัน แต่เป็นเรื่องของ “สุขภาพ” (Health & Safety) ด้วยครับ

กระบวนการผลิต EVA มักมีการใช้สารเคมีที่อาจปล่อยก๊าซพิษ (VOCs) ออกมาได้ในระยะยาว โดยเฉพาะเมื่อเจอความร้อน ซึ่งเป็นอันตรายต่อเด็กเล็กและสัตว์เลี้ยง ในขณะที่กระบวนการผลิต IXPE ใช้วิธีการฉายรังสีเพื่อเชื่อมโครงสร้างโมเลกุล เป็นกระบวนการที่สะอาดกว่า (Clean Technology) ปราศจากสารพิษตกค้าง และไม่มีกลิ่นเหม็นฉุนยางตั้งแต่วันแรกที่ติดตั้ง

อีกประเด็นที่ผมเจอในหน้างานจริงคือ “Memory Effect” (การคืนตัว) หากคุณวางตู้เสื้อผ้าหนักๆ ทับลงบนพื้น EVA เป็นเวลานาน โฟมจะถูกบีบอัดจนแบนแต๊ดแต๋และไม่คืนตัว (Permanent Deformation) ทำให้พื้นบริเวณนั้นยุบเป็นแอ่ง แต่ IXPE มีแรงต้านทานการยุบตัวที่ดีกว่ามาก (High Rebound) เมื่อย้ายของออก โฟมยังสามารถคืนรูปได้ดีกว่า ทำให้ระดับพื้นยังคงเสมอเรียบเนียน ไม่เกิดปัญหากระเบื้องยางเผยอตามขอบตู้

FAQ เชิงลึก: คำถามที่คนซื้อกระเบื้องยางต้องรู้

Q1: จะดูยังไงว่ากระเบื้องยางรุ่นนี้ใช้โฟม IXPE หรือ EVA? Expert Answer: ดูด้วยตาและสัมผัสได้เลยครับ

• EVA: ผิวจะดูมันวาวเล็กน้อย มีรูพรุนหยาบๆ เหมือนฟองน้ำล้างจานเนื้อแน่น เอานิ้วจิกดูจะบุ๋มลงไปง่ายและคืนตัวช้า กลิ่นจะเหมือนยางรองเท้าแตะ

• IXPE: ผิวจะด้าน (Matte) เนื้อละเอียดมากเหมือนโฟมล้างหน้าอัดแข็ง เอานิ้วกดจะรู้สึกแน่นๆ สู้มือ ไม่มีกลิ่น หรือกลิ่นจางมาก สีส่วนใหญ่จะเป็นสีดำสนิทหรือสีเทาเข้ม

Q2: ซื้อกระเบื้องยางแบบไม่มีโฟม แล้วมาปู PE Foam (โฟมขาวบางๆ) รองเองได้ไหม? Expert Answer: ห้ามเด็ดขาดครับ! นี่คือความเข้าใจผิดที่ทำพังกันมาเยอะ โฟม PE ขาวๆ (ที่ใช้ห่อของกันกระแทก) มันนิ่มเกินไปและยุบตัวได้แทบจะ 100% เมื่อปูไปแล้ว SPC จะเหมือนลอยอยู่บนอากาศ เวลาเดินลิ้นจะแตกแน่นอนครับ การใช้รุ่นที่มีโฟมในตัว (Built-in) ดีที่สุด เพราะโรงงานใช้กาวอุตสาหกรรมรีดติดมาแน่นหนา ไม่มีช่องว่างอากาศ (Air gap) ให้เกิดเสียง

Q3: ถ้าพื้นเดิมไม่เรียบ IXPE ช่วยปรับระดับได้ไหม? Expert Answer: ได้เพียงเล็กน้อยครับ (Minor Imperfection) เช่น เม็ดทรายเล็กๆ หรือความขรุขระบางๆ แต่ถ้าพื้นเป็นแอ่งลึกเกิน 1-2 มม. IXPE ก็ช่วยไม่ได้ครับ หน้าที่ของมันคือซับแรง ไม่ใช่ปรับระดับปูน ยังไงก็ต้องทำ Self-leveling ก่อนปูเสมอครับ เพื่อความชัวร์

Q4: IXPE หนา 1.0 มม. กับ 1.5 มม. ต่างกันแค่ไหน? Expert Answer: สำหรับการใช้งานในบ้านทั่วไป 1.5 มม. คือจุดสมดุลที่ดีที่สุด (Sweet Spot) ครับ หนาไปกว่านี้พื้นจะเริ่มยวบ (Bouncy) ทำให้ลิ้นล็อกเสียหายได้ แต่ถ้าบางแค่ 1.0 มม. การซับเสียงและความนุ่มเท้าอาจจะน้อยลงไปหน่อย แนะนำให้มองหาความหนารวมของโฟมที่ 1.5 มม. ครับ

บทสรุป: อย่าให้ส่วนต่างไม่กี่บาท มาลดทอนคุณภาพชีวิต

เมื่อเราถามว่า [IXPE vs EVA ต่างกันยังไง] คำตอบสุดท้ายมันไม่ใช่แค่เรื่องสเปกทางวิศวกรรม แต่มันคือเรื่องของ “ความคุ้มค่าระยะยาว”

จริงอยู่ว่ากระเบื้องยางที่ใช้โฟม EVA อาจจะมีราคาถูกกว่าหลักสิบหรือหลักร้อยบาทต่อตารางเมตร แต่เมื่อแลกกับความเสี่ยงเรื่องลิ้นล็อกแตก พื้นบวมพองจากความชื้น หรือสารระเหยที่ไม่พึงประสงค์ การลงทุนเลือก SPC ที่มาพร้อม โฟม IXPE มาตรฐาน Smart Builts คือการซื้อประกันความเสี่ยงที่คุ้มค่าที่สุด

พื้นบ้านเป็นสิ่งที่เราต้องสัมผัสทุกวัน ใช้งานหนักที่สุดในบ้าน ฐานรากที่ดีคือจุดเริ่มต้นของบ้านที่แข็งแรง เลือกสิ่งที่ใช่ตั้งแต่วันแรก แล้วคุณจะไม่ต้องมานั่งปวดหัวกับการรื้อพื้นซ่อมในวันที่เฟอร์นิเจอร์เต็มบ้านครับ